„3. Walka Cesarstwa z Papiestwem o inwestyturę. Przeciw papieżowi Grzegorzowi VII wystąpił cesarz Henryk IV (10561106). Na terenie Niemiec Kościół posiadał ogromne dobra. Cesarze traktowali je jako własne lenno i nadawali wraz z godnościami duchownymi swoim zaufanym. Na synodzie biskupów niemieckich w Wormacji cesarz zakwestionował wybór Grzegorza VII. Papież na synodzie w Rzymie „odwzajemnił się" (1076 r.) klątwą, którą nałożył na cesarza, co zwalniało m.in. jego poddanych od przysięgi na wierność. Przeciw cesarzowi podniósł się bunt książąt niemieckich.
W 1077 r. pod Canossą cesarz odbył publiczną pokutę i ukorzył się przed papieżem. Jest to szczyt triumfu papiestwa. Henryk wraca do Niemiec, szybko rozprawia się z buntem książąt i opozycją. Wyprawia się następnie na Rzym, usuwa z tronu Grzegorza VII, a z rąk jego następcy przyjmuje koronę cesarską (1084 r.). Rywalizację pomiędzy papieżem i cesarzem wykorzystał w Polsce Bolesław Śmiały (10581079). Poparł on Grzegorza VII i koronował się na króla Polski w 1076 r.
4. Konkordat wormacki (1122 r.). Okres walki o inwestyturę zakończył się właściwie wraz ze śmiercią Grzegorza VII i cesarza Henryka IV (choć trwał jeszcze za jego następcy Henryka V). Zakończył się Konkordatem w Wormacji w 1122 r. zawartym pomiędzy papieżem Kalikstem 11(1119—1124) a cesarzem Henrykiem V (11061125). Był to wyraz klasycznego kompromisu. Konkordat zakładał wybór biskupów i opatów przez kapituły. Elekta zatwierdzał papież, a cesarz przyjmował jedynie przysięgę na wierność. W ten sposób oddzielono sprawy kościelne od świeckich.“(10)